Mar 272017
 

Het hebben van een redacteur is een must voor self-pubbers, maar hoe ga je om met kritiek als jouw ‘kindje’ terugkomt vol met rode strepen en opmerkingen?

Stel je hebt maanden, zo niet jaren, gewerkt aan je boek en met veel zorg, geduld en passie is het geworden tot wat het is: een fantastische eerste versie, waar jij helemaal trots op bent. Je hebt je ziel en zaligheid gelegd in de creatie van dit masterpiece en het is zonder twijfel een van de beste boeken die ooit is geschreven.
Eigenlijk vindt je het onzin dat het moet worden nagekeken, want het is immers perfect? Maar je stuurt het toch naar een redacteur.

Na een aantal weken in spanning afwachten, komt je manuscript terug en tot je grote schrik is de redacteur helemaal niet zo lovend als je had gehoopt.
Wat doe je dan?
Geloof me dat ik weet hoe dit voelt, maar het enige wat je kunt doen is slikken en doorgaan. Helaas is dit niet makkelijk.

Doorbijten
Het is drie jaar geleden dat ik de woorden ‘The End’ zette onder mijn eerste fictie verhaal. Ondanks dat ik weinig ervaring had met fictie was het voor mijn gevoel toch wel aardig gelukt een mooi verhaal in elkaar te zetten.
Een kennis die schrijfcoach was, bood aan de tekst te lezen en ik was zeer benieuwd naar wat ze ervan zou vinden.

Groot was mijn schrik toen ik de email opende met het commentaar op mijn 20.000 woorden tellende verhaal. Te veel ‘tell’ en haast geen ‘show’, eindeloze beschrijvingen van de buurt die de vaart er helemaal uithaalden en het ergste, geen conflict!
Wauw.
Om eerlijk te zijn, ik kon haar de nek wel omdraaien. Ik was potverdorie bijna een jaar bezig geweest met dit verhaal en nu werd het helemaal onderuit gehaald. Stampvoetend liep ik door de kamer en terwijl ik haar in gedachten de meest vreselijke verwensingen naar het hoofd slingerde.

Maar na vijf minuten las ik het commentaar nog eens rustig door. Toen kwam ik er al snel achter dat ze gelijk had. Er was alleen maar ‘tell’ en geen ‘show’ in mijn verhaal. En het klopte dat ik de buurt uitgebreid beschreven had. En wat nog het meest klopte was dat het spannende verhaal dat ik had bedacht, helemaal niet zo spannend was. Er was inderdaad geen conflict en nu ik goed nadacht moest ik toegeven dat er in het hele boek eigenlijk niets gebeurde.

Moeilijk als het was besefte ik dat mijn boek nog lang niet af was en dat ik beter weer zo’n beetje van voren af aan kon beginnen.

Niet zo makkelijke als het lijkt
De meeste schrijvers schrijven hun verhalen met het idee dat het eens gelezen zal worden door anderen. Dit brengt al spanning met zich mee, want je wilt toch wel graag dat anderen je verhaal leuk gaan vinden.
Nu zal echt niet iedereen je verhaal leuk vinden, maar de kans bestaat dat dit eerder te maken heeft met dat ze je doelgroep niet zijn, dan dat jij een slechte schrijver bent.

Toch is het goed als schrijver een zekere immuniteit op te bouwen tegen kritiek. En daarmee bedoel ik dus niet dat je kritiek maar langs je heen moet laten glijden, zonder er iets mee te doen.
Soms kan kritiek opbouwend zijn en juist goed, zoals het geval met mijn eigen verhaal hierboven. Mijn schrijfcoach had 100% gelijk, hoe moeilijk het ook was dit te horen, maar uiteindelijk is mijn verhaal er wel duizend keer beter van geworden.

Met immuniteit tegen kritiek bedoel ik nog eens ook dat je als schrijver een dikke huid moet kweken, zodat je opbouwende kritiek leert herkennen voor wat het is: opbouwend.
En dat is niet gemakkelijk. Veel schrijvers worstelen sowieso al met hun zelfvertrouwen en dan ‘komt die kritiek er óók nog bij’.
Het hebben van een dikke huid is dan onontbeerlijk. De ‘aanval’ van je redacteur is namelijk niet persoonlijk bedoel, maar als hulpmiddel. Het is dus goed het te zien als leermoment, waar je ook wel degelijk iets van op kunt steken.

Niet alle kritiek hoef je ‘te nemen’
Een dikke huid zal je ook leren hoe je goede, opbouwende kritiek kunt leren onderscheiden van slechte kritiek.

Mijn eerste boek was een non-fictie boek over de architectuur en geschiedenis van de stad York in Engeland. Ongeveer twee maand voor het werd uitgegeven, werd het gelezen door een redacteur die achteraf gezien niet goed paste bij het genre.
In het gesprek waarin ze mij haar bevindingen meedeelde, zei ze doodleuk dat ik het boek beter kon herschrijven naar een verhaal over Armoede in de 19e eeuw. Dat had vast meer commercieel potentieel.
Wat?!
Ik was met stomheid geslagen. Ik had twee jaar keihard gewerkt om een leuk informatief boek in elkaar te zetten en bovendien was de datum voor de boekpresentatie al geprikt.

Ik zei haar dat ik over haar suggestie na zou denken en dat heb ik ook daadwerkelijk gedaan. Mijn conclusie was echter dat ik het boek zou uitgeven zoals ik het had geschreven, omdat ik volledig achter mijn eigen verhaal stond. Ik kon echt niet zien waarom ‘armoede in de 19e eeuw’ meer commercieel succes zou brengen dan een informatief boek over York, met veel foto’s en duidelijke aanwijzingen waar de lezer overblijfselen van de Romeinen en Vikingen in het huidige straatbeeld konden terugvinden.

En ik ben blij dat ik daarvoor koos, want vanaf de presentatie werd het boek een lokale bestseller, waardoor ik bovendien in één nacht expert werd en lezingen mocht gaan geven over het onderwerp.
Lekker puh, dacht ik toen.

Het belangrijkste wat ik leerde van dit voorval was dat ik als schrijven het laatste woord heb over mijn eigen verhaal. Maar ik leerde ook dat het belangrijk is eerlijk te zijn tegenover jezelf en goed na te denken voor je kritiek van je redacteur in de wind gooit.

Het hebben van een redacteur als self-pubber is dus een must, maar het is goed jezelf van te voren te wapenen tegen wat er komen gaat. Kweek een dikke huid, besef dat kritiek in de meeste gevallen opbouwend is bedoeld en leer te herkennen wanneer jet het echt naast je neer kunt leggen.
Het is een leerproces dat iedere schrijver door moet maken, maar waar je als het goed is sterker en steviger in je schoenen uitkomt!

Hoe gaan jullie om met de commentaren van je redacteur?

Aanverwante blogposts

***

Illustraties via abonnement op iClipart

Mar 202017
 

Als je zelf een boek uitgeeft klinkt het net of je alles zelf moet doen. Maar niets is minder waar! De beste manier om zelf een boek uit te geven is om dit in samenwerking te doen met anderen: een team van experts die je om je heen verzamelt.
Maar wat voor mensen zijn dat dan?

Als schrijver ben je goed in schrijven, maar geef toe dat je niet alles kan. Je weet bijvoorbeeld perfect hoe je een fantasie wereld moet neerzetten in je boek, maar kun je ook die afstand creëren om te zien of je plot goed in elkaar zit? En je weet natuurlijk ook heel goed een vlotte dialoog te schrijven, maar die voorkant, kun je die wel zelf ontwerpen? En uiteraard zijn je hoofdpersonen de meest driedimensionale personen ooit, maar weet je wel hoe je daadwerkelijk een ebook in elkaar zet?

Gelukkig hoef je dat ook niet alleemaal zelf te weten. De kracht van de self-pubber zit hem er nu juist in dat ze contact zoeken met anderen die hen kunnen helpen. Dit kan zijn in de vorm van een betaalde opdracht, bijvoorbeeld voor het maken van een cover, of een ‘voor wat, hoort wat, constructie, waarbij jij iemand helpt met iets dat jij goed kan, waarvoor in ruil zij jou helpen met iets waar jij niet zo goed in bent.

Waaruit bestaat je team?
Het team van een self-pubber kan bestaan uit verschillende mensen, maar denk hierbij aan schrijfcoaches, redacteuren, proeflezers, illustratoren, binnenwerk designers e.d.
Het leuke is dat je niet perse in je eigen land hoeft te blijven. Vooral als je in het Engels schrijft is het juist goed een gedeelte van je team over de grenzen te zoeken.

Schrijfcoach en redacteur
Alhoewel de schrijfcoach en redacteur hier samen zijn genoemd, doen ze wel degelijk twee heel verschillende dingen.
De schrijfcoach begeleid de schrijver tijdens het schrijven en helpt met het vinden van een goed plot en driedimensionale hoofdpersonen. Een redacteur leest het boek als het klaar is en controleert of datgene wat de schrijver heeft bedacht (al dan niet met de schrijfcoach) inderdaad klopt en goed in elkaar zit.
Niet iedere schrijver heeft een schrijfcoach nodig (alhoewel ik het persoonlijk kan aanraden voor beginnend fictie schrijvers!), maar een redacteur is een must. Ga vroeg sparen, want zonder redacteur kom je nergens!

Proeflezers
Proeflezers zijn vrijwilligers die je boek doorlezen in de verschillende stadia daarvan. Persoonlijk had ik proeflezers voor de tweede versie en voor de vierde versie van mijn boek. Dit waren verschillende personen, zodat ik goede feedback kreeg over het plot, de spanningsopbouw e.d.
Proeflezers zijn geen professionals. Het is handig om ze een bepaalde tijd te geven om je boek te lezen en daarna een vragenlijst te geven.
En vergeet niet je proeflezers te noemen in je dankwoord achterin je boek!

Illustrator
Tenzij je een professioneel illustrator bent, is het slim niet zelf te gaan lopen klooien met het ontwerpen van je eigen voorkant.
De voorkant van je boek is een zeer belangrijk visitekaartje (en daarmee marketingtool) en moet perfect in elkaar zitten.
Je bent al aan het sparen voor de redacteur. Ga ook sparen voor de illustrator!
Een goede illustrator weet het genre van je boek precies uit te beelden en daarmee lok je lezers!

Binnenwerk designer
Het is mogelijk zelf je eigen ebook of paperback in elkaar te zetten. En als je schrijfbedrijf nog niet zo groot is, zul je dat ook wel doen. Toch is het in elkaar zetten van een ebook een vak apart, vooral omdat het ebook er op alle verschillende gadgets goed moet uitzien.
Datzelfde geldt voor je paperback. Een PDF creëren is te doen, zeker als je een programma als Windows Publisher hebt. Het is alleen wel een heleboel werk en persoonlijk ben ik nu op het punt aangekomen dat ik een binnenwerk designer in de arm heb genomen om mijn ebooks en paperbacks te creëren. Dat scheelt mij heel veel tijd, tijd die ik liever besteed aan schrijven of marketing.

Webdesigner
Je website is naast je boek je meest belangrijke visitekaartje naar de buitenwereld. Zorg dus dat deze goed in elkaar zit, met pakkende teksten en eventueel een blog.
In eerste instantie zul je waarschijnlijk zelf een website in elkaar zetten. Daar is niks mis mee. Houdt er rekening mee dat het goed in elkaar zetten van een website een hele kunst is. Daarom is het goed daar in verloop van de tijd een webdesigner voor in te huren. Vooral als je website populairder wordt en je schrijfbedrijf zich professioneel ontwikkeld. Dan is het belangrijk een goede professionele website te hebben. Je kunt dan echt niet meer wegkomen met een gratis website van Wix of een gratis WordPress blog.

Street team
Een Street team is een groep mensen die bestaat uit superfans. Wellicht hebben ze zich ooit aangemeld voor je mailinglist en ben je via de email steeds meer met hen in contact gekomen.
De mensen van je Street team zorgen dat jouw naamsbekendheid wordt vergroot door bijvoorbeeld reviews te plaatsen op hun blog, jouw nieuwsbrieven door te sturen aan vrienden en items te plaatsen op Facebook en Twitter.
Een officieel Street team kan veel voor je doen, maar zorg dat je hen zelf niet vergeet. Dit zijn vrijwilligers die van je boeken houden en het leuk vinden om met jouw in contact te staan. Zorg dus dat je exclusief voor hen dingen organiseert, zodat ze superfans blijven.

Virtuele assistent
Als je schrijfbedrijf zich uitbreidt zul je merken dat het moeilijker wordt om alles zelf te blijven doen. Een virtuele assistent kan je daarbij helpen.
Een virtuele assistent heeft toegang tot je email en FB page en houdt in de gaten wat daar allemaal gebeurd. Zijn er dingen waarvan de virtuele assistent vindt dat jij zelf op moet reageren, dat waarschuwt ze jou.
Het handige van een virtuele assistent (en dit is een echte persoon, geen robot…) is dat deze persoon het werk doet vanuit zijn of haar eigen huis. Contact is er via de email, chat of skype.
Het zal duidelijk zijn dat de klik met je een virtuele assistent goed moet zijn. Ook moet je deze persoon 100% kunnen vertrouwen, net als een manager zijn of haar assistent moet kunnen vertrouwen.

Het opbouwen van een team is niet zomaar klaar. Het kan best zijn dat er een paar jaar overheen gaat voor je de juiste groep mensen om je heen hebt verzamelt. Dat is geen probleem, want deze dingen nemen tijd.
Het kan bijvoorbeeld zijn dat je eerst geen geld genoeg hebt om al deze mensen tegelijkertijd in te huren. Maar wellicht kun je wel eentje inhuren en dan sparen voor de rest.
Misschien vindt je juist ook mensen die je vrijwillig willen helpen, of in ruil voor iets dat jij hen kan bieden. Ook dit kost tijd, omdat er wel een klik moet zijn, zodat ze aanvoelen wat jij met jouw verhalen wilt en er een goede samenwerking ontstaat.

Het kan een tijdje duren voor je je eigen perfecte team hebt gevonden. Maar heb je eenmaal deze connecties gelegd en ben je bereidt ervan te leren, dan kan het alleen maar zo zijn dat je boeken de beste worden die je kan produceren!

Aanverwante blogposts:

***

Illustraties via abonnement op iClipart

Mar 142017
 

Een veel gehoorde klacht van self-pubbers is dat familie en vrienden hun boeken niet willen lezen en kopen. Ik bergrijp dat, want als mens wil je graag waardering van degene die het dichts bij jou staan.
Maar als je er eens over na gaat denken: waarom zou je familie je boeken eigenlijk wél lezen?

De uitgave van je boek is een bijzonder gebeurtenis. Eindelijk heb je dan dat ‘kindje’ waar je zo lang aan hebt gewerkt in eigen handen. Je bent trots op het resultaat en wilt het graag met de wereld delen. Je schrijft een enthousiaste email aan alle contacten in je adresboek, plaatst ‘Koop mijn boek!’ posts op Facebook en gaat bovendien bij je meest naaste familie op bezoek om het boek trots te laten zien.
Je krijgt alom lof, maar de gehoopte verkopen blijven uit. Waarom?

Eerste boek
Nu zul je bij je eerste boek wellicht nog wel wat verkopen aan familie en vrienden. Ze zijn trots op je en willen je graag steunen. Helaas is het dan als schrijver gemakkelijk in de valkuil te stappen dat je familie en vrienden altijd je boeken zullen blijven kopen. Ze waren immers enthousiast?

Alweer een boek?
Bij je tweede boek zul je merken dat het enthousiasme van familie en vrienden af begint te nemen. Hoeveel ze ook van je houden, het wordt het steeds moeilijker waardering uit te spreken. Niet dat ze het niet knap van je vinden dat je schrijft, maar het begint ‘gewoon’ te worden. Dat eerste boek was iets bijzonders, maar nu is er al een tweede… Wellicht zal men zich verplicht voelen het tweede boek ook te kopen, maar of ze het ook daadwerkelijk gaan lezen?

Normaal
Bij alle boeken die na het tweede boek uitkomen, zul je gaan merken dat je niet veel meer verkoopt aan je familie en vrienden. Behalve wellicht aan je moeder, die vanzelfsprekend jouw hele oeuvre op de boekenplank wil hebben. Eigenlijk is het normaal geworden dat je schrijver bent. Net zoals het normaal is dat neef Piet automonteur is en Nichtje Frieda telefonist op het gemeentehuis.
Je bent niet bijzonder genoeg meer en bovendien schrijf je in een genre waar ze helemaal niet van houden. Van een andere schrijver die schrijft in een genre waar ze niet van houden zouden ze ook geen boeken kopen, dus waarom wel van jou?

Het bovenstaande proces is voor veel self-pubbers moeilijk om te begrijpen. Jouw boeken zijn het beste dat je ooit hebt geproduceerd en je bent er erg trots op. Waarom steunen ze je niet?
Maar uiteraard steunen ze je wél. Op hun eigen manier zijn ze echt wel trots op jou, alleen geven ze dat niet aan met het kopen en lezen van je verhalen.

Als beginnend self-pubber is het maar beter vroeg te weten dat de dag zal komen dat je familie en vrienden je boeken niet meer willen lezen. Daarmee voorkom je teleurstelling als de verkopen uitblijven. Maar dat wil niet zeggen dat je familie en vrienden niet trots op je zijn. Wat is een groter compliment dan dat ze het normaal zijn gaan vinden dat je schrijver bent?

Aanverwante blogpost:

***

Illustratie via abonnement op iClipart

 

Mar 062017
 

Iedereen zegt dat het hebben van een mailinglist heel erg belangrijk is. Maar hoe zorg je dat lezers zich daadwerkelijk aanmelden?

Een lezer zal zich niet snel ‘zomaar’ aanmelden voor je mailinglist. Waarom zouden ze ook? Ten eerste kennen ze je niet, dus weten ze niet of je wel kan schrijven. Ten tweede staat men niet graag zijn emailadres af zonder daar iets voor terug te krijgen. Ten derde is men ‘bang’ voor het woord ‘nieuwsbrief’, want men krijgt al zoveel rotzooi in hun inbox, dus daar hoeft niet nog meer bij.

Zaak dus om je lezer niet iets te vragen (geef mij je emailadres, dan krijg je mijn nieuwsbrief), maar ze iets te geven (hier is mijn gratis kort verhaal, je kunt het downloaden door je emailadres in te vullen).
Maar wat geef je aan je lezer? Waarmee kun je ze naar je mailinglist lokken? Hieronder 15 ideeën en items voor fictie schrijvers om weg te geven (zelfs als je nog geen boek hebt uitgegeven)!

Als je nog geen boeken hebt uitgegeven (of op het punt staat dat te doen)
1. Biedt de eerste paar hoofdstukken gratis aan als ebook en/of PDF. Zorg wel dat de tekst nagenoeg klaar is voor publicatie, dus geredigeerd en zonder fouten. Anders laat je eerder een slechte dan een goede indruk achter
2. Een gratis ‘fotoboek’ die kan dienen als reisgids voor de wereld die jij hebt gecreëerd
3. Een beschrijving van verschillende personen die in je boek voorkomen met in het kort hun achterliggende verhaal, evt. met foto van de acteur die hen gaat spelen in een film
4. Maak een geluidsopnamen of video van jezelf terwijl je de eerste twee hoofdstukken van je nieuwe boek voorleest
5. Een exclusieve lijst met jouw favoriete schrijvers en korte recensies van hun beste boeken, uiteraard wel in hetzelfde genre dat jij schrijft

Als je een gedeelte van je serie, of je hele serie klaar hebt
6. Biedt het eerste deel in je serie gratis aan via Bookfunnel of via je website, maar laat het te koop staan in webwinkel, totdat je bereidt bent het permanent gratis aan te bieden
7. Schrijf een kort verhaal dat tussen twee boeken in zit en biedt dit gratis aan als ebook of PDF via je website
8. Vindt een aantal ‘ontbrekende scenes’ in je serie en schrijf deze uit om gratis aan te bieden
9. Schrijf een alternatief einde voor een boek in je serie
10. Maak een PDF met achtergrond informatie over je hoofdpersoon in de serie

Als je meerdere series compleet hebt, of bijna compleet
11. Biedt de eerste boeken in je series gratis aan als een ‘startup bibliotheek’ en zorg dat in vervolgmailingen langzaam de rest van je series te koop is voor een aantrekkelijke prijs
12. Een kort verhaal of een prequel voor ieder eerste boek in de serie en geef deze één voor één weg
13. Een promotie code om je nieuwste boek met korting te ontvangen
14. Een speciale enquête gehouden onder lezers, om input te krijgen van lezer over je nieuwe serie of boek. Beloof ze dat je hun inspraak zult gebruiken
15. Toegang tot een speciale privé Facebook groep, waar je eens per maand live vragen van lezers beantwoordt

Als je gaat nadenken kun je vast nog wel meer dingen bedenken die je gratis kunt aanbieden in ruil voor een emailadres. Zorg wel dat het iets exclusiefs is en de lezer het gevoel geeft speciaal te zijn.
Let wel op dat je bij de aanmelding nooit het woord Nieuwsbrief vermeldt, want dat schrikt af.

Zorg dat je serieus nadenkt over datgene dat de gratis aan gaat bieden. Het moet iets zijn dat ook daadwerkelijk iets toevoegt aan de beleving van de lezer, zodat ze snel echte fans worden.

Wat zijn jouw ideeën voor het gratis aanbieden als magneet?

Aanverwante blogposts:

***

Illustratie via abonnement op iClipart