Sep 252017
 

Deze week een blogpost van Eva Kattz, schrijver en schrijfcoach. Zij heeft het over proeflezers. Hoe vindt je die en wat kun je tegenkomen als je met ze in zee gaat?

***

Ik geef het eerlijk toe. Eén van de dingen waar ik absoluut de gierende zenuwen van krijg, is het zoeken naar proeflezers.

Dan heb je eindelijk de eerste versie van je manuscript voltooid en dan moet je op zoek naar mensen die je werk willen lezen. Of erger, bekritiseren. Op dit punt heeft waarschijnlijk nog nooit iemand anders dan jijzelf je dierbare werk gelezen. Het uit handen geven is dus bijna te vergelijken met je kind voor het eerst achterlaten bij de crèche. In de handen van vreemden.

Het is niet alleen moeilijk om proeflezers te vinden, het is nog moeilijker om goede proeflezers te vinden. Een redacteur of een coverartist kun je vaak nog vinden binnen de verschillende beroepsorganisaties en forums voor schrijvers. Er worden mensen aangeraden (of juist het tegenovergestelde) en een goede redacteur zal altijd klaar staan om voorbeelden te laten zien van zijn of haar redactie stijl.

Het feit dat dit betaalde diensten zijn is ook een factor van belang. Je bent eerder geneigd om door te vragen als er geld mee gemoeid is. Bij het zoeken naar proeflezers zijn we dan ook vaak minder kritisch en vooral blij als we in ieder geval IEMAND vinden die bereid is om tijd aan ons te besteden. Het is daarom ook niet zo vreemd dat veel schrijvers op zoek naar proeflezers als eerste naar familie en vrienden kijken. En dat is eigenlijk zo’n beetje de grootste fout die je kunt maken.

Geen familie
Ik hoor mensen nu al grommen. Waarom zou ik mijn bloedeigen zuster niet mogen vragen om mijn boek te lezen? Die heeft tenslotte op school altijd hoge cijfers gehad voor Nederlands, Engels én Frans!

Er zijn twee redenen waarom dit geen goed idee is.

  • Familie en vrienden zullen bijna altijd meer moeite hebben met het bekritiseren van je werk simpelweg omdat ze je niet willen kwetsen.
  • Daarnaast is er een fundamenteel verschil tussen schrijvers en niet-schrijvers. Iemand die ervaring heeft met schrijven zal sneller de zwakke punten in je werk te vinden en ook (heel belangrijk) in staat zijn om aan te geven waarom dit zwakke punten zijn. Daar kun je mee werken.

Medeschrijvers
Het is dus vooral van belang om naar proeflezers te speuren onder medeschrijvers.
Als je lid bent van een schrijvers forum of andere organisatie die schrijvers samenbrengt, dan is dat een goede plek om als eerste naar toe te gaan. Lees berichten van anderen en kijk of vaker naar proeflezers wordt gevraagd. Gooi een balletje op en je krijgt vanzelf reacties.

Genreaffiniteit
Maar dat lost natuurlijk nog niet alle problemen op.
Jouw werk moet namelijk beoordeeld worden door iemand die weet waar je mee bezig bent. Oftewel, iemand die bekend is met jouw specifieke genre en daar ook een affiniteit voor heeft. Vooral omdat dit de eerste keer is dat je manuscript de grote boze buitenwereld betreed, wil je niet iemand treffen die je werk afkraakt omdat ze een hekel hebben aan het genre.

Geef dus duidelijk aan welk genre je gebruikt, bij voorkeur al in je eerste verzoek.

Vooraf informatie geven
Ook is het voor potentiele proeflezers (en vooral voor jezelf) erg prettig als je alvast het aantal woorden vermeld en voor welke periode je proeflezers nodig hebt. Mensen lezen berichten vaak vluchtig. Als ze te weinig informatie krijgen zullen ze daarom ook sneller door scrollen.

Een ellenlang bericht met alle details over het plot en de karakters in je boek zal ook niet het gewenste effect hebben. Houd het simpel maar informatief. Extra informatie kan altijd later nog uitgewisseld worden.

Proeflezer problematiek
Gefeliciteerd! Je hebt een klein groepje medeschrijvers bereid gevonden om jouw manuscript te lezen. Iedereen weet wanneer de deadline is, je hebt je werk verstuurd en vanaf nu is er weinig anders te doen dan wachten.
Het goede nieuws is dat je gedaan hebt wat je kunt. Helaas is er ook slecht nieuws.

Mensen blijven mensen en hoe goed je je ook voorbereid hebt, je loopt het risico dat je met vervelende types te maken krijgt. En dan bedoel ik nog niet de échte criminelen, daar kan ik een aparte blogpost aan wijden, maar eerder degenen die je teleur zullen stellen.

Het overgrote deel van de proeflezers die je in de loop van je carrière zal ontmoeten, hebben de beste bedoelingen. Maar er zullen altijd mensen zijn die je deadline vergeten, die hun beloftes niet nakomen, die achteraf wel héél weinig kennis van zaken blijken te hebben, of die denken dat de mededeling ‘ik vond het niet zo’n leuk verhaal’ volstaat. En natuurlijk heb je ook nog degenen die je werk afkraken uit jaloezie of simpelweg omdat ze het kunnen.

Koesteren
Zoals gezegd zijn er gelukkig nog genoeg uitstekende proeflezers, de mensen die eerlijk en objectief commentaar geven, mogelijk zelfs met verbeterpunten. Die moet je koesteren. Dit zijn mensen die tijd en moeite hebben genomen om jou te helpen, zonder daar iets voor terug te verwachten. Wees niet zuinig met je bedankjes en uit je waardering.

Schrijvers, en vooral degenen die zelf uitgeven, hebben elkaar hard nodig. En als je geluk hebt dan wil de persoon in kwestie in de toekomst vast nog wel een keer voor je proeflezen. Zo kun je in de loop van de tijd een bestand opbouwen van vertrouwde proeflezers en uiteindelijk jezelf een hoop tijd en moeite besparen!

Wat zijn jou ervaringen met proeflezers?

Aanverwante blogposts:

***

Illustraties via abonnement op iClipart

Over Eva Kattz
Eva Kattz schrijft zowel fictie als non-fictieboeken en is een gedreven self-pubber. Zij woont samen met haar man en vier katten in Noord-Nederland. Eva en Maria schreven samen een boek over het plotten van fictie. Dit boek komt in maart 2018 uit.
Eva is momenteel bezig met het schrijven van een Epic Fantasy serie en een serie Ghost Stories. Daarnaast is ze bezig met het opzetten van haar eigen bedrijf als schrijfcoach en redacteur.

Jun 262017
 

Geld verdienen met het verkopen van je boek is leuk. Maar heb je wel door dat met geld vragen voor je boek, je een belofte maakt aan je lezers? En wat je beloofd moet je ook doen!

Maar hoezo dan? Als ik mijn boek wil verkopen dan moet ik dat toch zelf weten? Ik doe dat toch voor mijzelf?

Dat klopt, maar denk er eens over na. Je lezer geeft z’n zuurverdiende geld uit aan jouw boek. Daar verwacht hij dan het volgende van. A: een leuk verhaal dat goed in elkaar zit; B: het genre dat werd opgegeven bij de webwinkel; C: goede betrouwbare informatie als het om non-fictie gaat.

Klinkt logisch, maar het niet nakomen van deze beloften kan je als schrijver ernstige schade opleveren (lees: slechte recensies en verminderde verkopen).

Lezer verwachtingen wat betreft het verhaal
Deze verwachting is eigenlijk logisch. Want of het nu om een boek gaat of om een kledingstuk, of een wasmachine, de koper verwacht een zekere kwaliteit. Hij heeft geld neergeteld, dus wil hij er ook wat voor terug.

Bij een boek betekent dat het volgende. Schrijf een fantastisch goed boek! Kortom:

  • Weet hoe de structuur van een boek in elkaar zit en hoe het verhaal altijd ‘vooruit’ moet gaan.
  • Creëer drie dimensionale hoofdpersonen die interessant zijn, maar niet perse zonder fouten.
  • Maak een verhaallijn met een goede spanningsboog en zorg dat alle plotlijnen goed worden afgerond.

Verdiep je in de techniek van het schrijven en neem eventueel een schrijfcoach in de arm.

Lezer verwachtingen wat betreft het genre
Welk genre je ook in schrijft, je lezer zal een bepaalde verwachting hebben over wat er in het boek gaat gebeuren.
Een detective verhaal zonder moord is geen detective en een romance verhaal zonder liefde is geen romance.

Veel lezers houden van specifieke genres en hebben daar al veel van gelezen. Aan jou de taak om te zorgen dat ook jouw verhaal valt binnen het genre dat jij hebt bedacht voor dit verhaal.
Zorg dus dat je weet wat de conventies zijn van elk genre en wijk daar niet van af.

Tuurlijk is het mogelijk genres te mixen, maar je zult zien dat over het algemeen toch één genre de overhand heeft.

Ik heb eens een boek gelezen dat werd aan geprijsd als ‘cosy mystery’, zeg maar Miss Marple, maar het boek was verre van dat. De moord kwam pas ver voorbij het midden en de ‘detective’ loste per ongeluk de zaak op. Teleurstellend en ik denk niet dat ik snel weer boeken van deze schrijver ga lezen.
Waarom? Mijn vertrouwen is geschaad. De belofte was een cosy mystery en dat werd niet waargemaakt.

Lezer verwachtingen wat betreft informatie
Als je veel van een bepaald onderwerp weet, vindt je het misschien leuk daar eens een boek over te schrijven. Dit kan van alles zijn. Breien, groente kweken, handelen in aandelen, wat dan ook.

Bedenk je echter wel dat nadat je boek is uitgekomen, je automatisch wordt gezien als ‘de expert’. Zo werkt dat nu eenmaal bij mensen. Je schrijft er een boek over, dus je bent een expert.
Geen probleem natuurlijk, maar zorg dan ook dat je echt dé expert bent!

Doe goed je research en zet je boek zorgvuldig in elkaar. Lezers willen iets leren, zorg dan dus ook dat ze dat doen.

Stel dus nooit je lezers teleur! Als jij ook in de toekomst geld wilt blijven verdienen aan je boeken zul je moeten zorgen dat de lezer waard krijgt voor zijn geld. En dat doe je door je ongeschreven belofte aan hen na te komen!

Aanverwante blogposts:

 

***

Illustraties via abonnement op iClipart

May 082017
 

Deze week een blogpost van Eva Kattz, auteur en schrijfcoach. Ze heeft het over de nachtmerrie van elke schrijver: writer’s block.

***

Je bent een Auteur. Je hebt keihard gewerkt aan het verbeteren van je schrijfstijl en je huidige werk is mijlen verwijderd van waar je ooit begon. Daarnaast voel je je gesteund door familie en vrienden en je weet gewoon dat je het gaat maken. Maar dan zijn er toch nog altijd twee woorden die je de stuipen op het lijf kunnen jagen: writer’s block.

Hoe goed je ook je best doet, toch kan het gebeuren dat je op een gegeven moment ‘vastloopt’. Misschien maar voor enkele dagen, maar als je pech hebt voor jaren. De nachtmerrie van elke schrijver. Maar eigenlijk is het helemaal niet vreemd als dat gebeurd. Als schrijver ben je immers het grootste deel van de tijd op jezelf aangewezen. Je kunt nog zoveel lezen over schrijfstijl en -techniek, maar uiteindelijk ben jij zelf verantwoordelijk voor het produceren van een goed boek.

Maar wat is writer’s block nu eigenlijk? Waar komt het vandaan en, nog belangrijker, hoe kom je er weer vanaf?

Wat is writer’s block
We zijn allemaal unieke persoonlijkheden en de meeste schrijf-gerelateerde problemen ontstaan dan ook vanuit die mix van unieke karaktereigenschappen en omstandigheden. Maar er is één ding wat bijna alle schrijvers gemeen hebben: het idee dat writer’s block een soort aandoening is. Iets wat je op kunt lopen en waar weinig tegen te doen is. Gelukkig is dat volkomen onzin!

Writer’s block is niet iets waar je je maar gewoon overheen moet zetten. Maar het is ook niet onoverkomelijk. Writer’s block is een combinatie van één of meerdere leugens die we onszelf vertellen en waar we uiteindelijk in gaan geloven.

Leugen 1: Ik ben niet creatief genoeg om een échte schrijver te worden
Oftewel: te weinig ideeën

Beginnende schrijvers worden nogal eens geconfronteerd met het advies ‘gewoon lekker gaan schrijven, dan komt succes vanzelf.’ Het lijkt een goed idee. Dit is immers ook het beeld dat we meestal voorgeschoteld krijgen in de populaire media: de ketting rokende schrijver achter zijn typemachine met daarnaast de verplichte bak ondrinkbare koffie en een hoop proppen papier.

Het probleem begint wanneer we denken dat mentaal en lichamelijk afzien gelijk staat aan productiviteit. Op dat moment vergeten we dat we als schrijvers ook plezier mogen hebben in ons werk. Een goede manier om dat plezier te houden is zorgen dat je van te voren weet wat je gaat schrijven. Het vooraf plotten van je verhaal is namelijk geen misdaad. (Ondanks wat sommigen je willen doen geloven).

Daarom is het misschien beter om het volgende te doen: ga zitten maar begin niet met schrijven. Maak eerst een grondig plan van wat er eigenlijk in je verhaal moet gebeuren, en (erg belangrijk) trek hier genoeg tijd voor uit. Je zult zien dat je opeens veel meer ideeën hebt dan je dacht.

Leugen 2: Ik heb 200 pagina’s aan notities, maar nog geen boek
Oftewel: te veel ideeën

Dit is waarschijnlijk de mildste vorm van writer’s block waar je mee te maken kunt krijgen. Het tegengif is dan ook een simpel maar waardevol advies: stop met proberen om al je ideeën in één boek te proppen. Ga eerst eens na waar eigenlijk je voorkeur naar uit gaat. Is er één genre waar je graag in wilt schrijven of zijn het er meer? Wil je een losstaand verhaal schrijven of misschien een serie?

Kijk dan welke ideeën het beste bij welke keuzes passen. Een paar losse science-fiction ideeën zijn waarschijnlijk niet genoeg als basis voor een epische serie, maar ze kunnen je wel inspireren tot het schrijven van een kort verhaal. Ook hier is het vooraf goed plannen wat je wil gaan doen de beste manier om van je writer’s block af te komen.

Leugen 3: Ik moet gewoon kunnen gaan zitten en schrijven
Oftewel: Net genoeg ideeën om te beginnen

Dit is het meest verraderlijke type writer’s block wat er is, voornamelijk omdat je het eigenlijk niet aan ziet komen.
Wanneer je al je research hebt gedaan en je (digitale) pen en papier klaar liggen klaar liggen, is het moment van de waarheid gearriveerd: je begint met het schrijven van de eerste versie. Bij aanvang ben je nog enthousiast, maar dan struikel je vroeg of laat over één van de volgende problemen.

  1. Je loopt vast in het midden van je verhaal en je hebt geen enkel idee hoe het verder moet.
  2. Je raakt geobsedeerd door één bepaalde paragraaf die je vervolgens eindeloos opnieuw bekijkt en herschrijft. Totdat je er een week later achter komt dat die specifieke paragraaf eigenlijk helemaal niets toevoegt aan de rest van het verhaal en gewoon geschrapt kan worden.
  3. Je hebt met veel pijn en moeite het laatste hoofdstuk bereikt. Nu ben je toe aan de redigeer fase. Je leest je manuscript zorgvuldig door…en ontdekt dat dat er eigenlijk geen touw aan vast te knopen is.

En daarmee zijn we eigenlijk weer terug bij Leugen 1: de ploeterende schrijver die er tien jaar over doet om een manuscript af te krijgen maar dan nog steeds niet tevreden is.
Ga plannen en je zult zien dat de puzzelstukjes op z’n plaats vallen.

Of je al ooit te maken hebt gehad met writer’s block of (gelukkig) niet, het loont om een goed plan te maken, ruim vóór dat je pen op papier zet. Dan zul je zeker merken dat je plezier in je werk houdt, en dat je nooit bang hoeft te zijn voor writer’s block.

Aanverwante blogpost:

***

Illustraties via abonnement op iClipart

Over Eva Kattz
Eva Kattz schrijft zowel fictie als non-fictie boeken en is een gedreven self-pubber. Zij woont samen met haar man en vier katten in Noord-Nederland. Eva en Maria schreven samen een boek over het plotten van fictie. Dit boek komt in oktober 2017 uit.
Eva is momenteel bezig met het schrijven van een Epic Fantasy serie en een serie Ghost Stories. Daarnaast is ze bezig met het opzetten van haar eigen bedrijf als schrijfcoach en redacteur.

Oct 102016
 

workout3Het schrijven van een boek is zwaar. Niet alleen is het geestelijk een hele opgave, maar lichamelijk is het urenlang zitten achter een bureau ook niet bevorderlijk. Zitten is niet voor niets het ‘nieuwe roken’, dus dat is voor schrijvers een hele uitdaging.

Ik heb persoonlijk al jaren een zwakke plek in mijn rug en merk dat als ik lang achter de computer zit, ik extra last krijg. Dat is vervelend, want soms wil ik wel schrijven, maar heb ik gewoon te veel pijn.
Ik ben dus ook al jaren bezig een middenweg te vinden tussen schrijven (stilzitten) en bewegen, zodat ik geen pijn heb en toch mijn werk kan doen.

Het probleem is dat aan een kant ik het jammer vind om van mijn bureau weg te zijn, omdat ik dan niet aan het schrijven ben. Dit voelt dan als ‘tijdsverspilling’, vooral nu ik bezig ben met het opzetten van mijn eigen bedrijf. Maar natuurlijk moet ik ook wel eens boodschappen doen, of de was ophangen, dus onvermijdelijk ben ik toch best veel tijd van mijn bureau weg.

Maar dat het tijdsverspilling is, is onzin. Juist als je beweegt gaan je hersenen beter werken en komt je verbeelding op gang, waardoor je ideeën kan krijgen. Het helpt mij dus echt om na drie kwartier typen, boodschappen te gaan doen, want dan doet mijn brein even iets heel anders en komt het verfrist terug.
Ik zie dan wel eens bekenden kijken in de supermarkt, als ik daar om half 10 ’s ochtends rustig rondloop. ‘Lekker makkelijk dat je de hele dag vrij bent,’ zeggen ze dan. Ik vertel ze dan maar niet dat ik al vanaf half 7 achter de computer zat, want dat begrijpen ze toch niet.

Vanwege mijn rugprobleem ga ik bovendien ‘verplicht’ drie keer in de week naar de fitness. Hiermee bouw ik spiermassa op en is mijn rug minder snel pijnlijk als ik veel zit.
Wat ik ook merk is dat ik tijdens mijn fitness of pilates oefeningen niet bezig ben met mijn boek. Toch merk ik later vaak wel dat ik onderbewust een ‘probleem’ heb opgelost, dus het plotten gaat door.
Bovendien voel ik me altijd vrolijk en vol energie na het fitnessen, wat weer bevorderlijk is voor mijn algehele gemoedsrust.

Mijn tijd bij de fitness en het boodschappen doen is dus niet verspilde tijd. Het is tijd die ik bewust inplan om zo gezond mogelijk te blijven om mijn werk goed te kunnen doen.
Daar heb ik baad bij en hopelijk mijn lezer ook.

Aanverwante blogpost:

***

Illustratie via abonnement op iClipart

Aug 182016
 

Teacher2De laatste paar weken ben ik bezig geweest te kijken hoe ik mijn nieuwe schrijf-/uitgeefbedrijf vorm kan geven. Bij vlagen is het beangstigend hoeveel werk er op me afkomt, maar het is vooral ook heel erg leuk om mijn eigen toekomst te bepalen.

Een steeds terugkerend feit is dat bijna alles wat ik doe met betrekking tot het schrijven en uitgeven, plaatsvind in de Engelstalige wereld. Of ik nu rondhang op schrijvers forums, luister naar podcasts over de indie wereld of een online cursus volg om mijn kennis op te krikken. Alles gebeurd in het Engels.

Zo ook mijn schrijven. Behalve dit blog, is alles wat ik schrijf in het Engels. Verloochen ik daarmee mijn Nederlandse afkomst? Nee, natuurlijk niet. Voor mij is het vooral een praktische keus boeken in het Engels te schrijven en deze te publiceren in op Engelstalige markt. Want iedereen kan toch wel op z’n, zeer Nederlandse, klompen aanvoelen dat de Engelstalige verkoopmarkt vele malen groter is dan de Nederlandstalige.

In de Lage Landen krijgen kinderen tegenwoordig al op vroege leeftijd Engels op school. Dat was in mijn tijd niet anders. Ik was 12 toen ik Engels begon te leren en iedereen van 47 jaar en jonger zal dit ook mee hebben gemaakt.
Waarom zijn er dan zo weinig Nederlandstalige schrijvers die in het Engels schrijven? Is het de angst dat ze niet goed genoeg zijn? Of het feit dat ze denken geen uitgever te kunnen vinden met een ‘gebrekkige’ Engelse tekst?

Maar denk nu eens logisch na. De Engelstalige wereld is veel groter dan de Nederlandstalige. Bovendien is de Engelstalige self-pub wereld de Nederlandstalige wel vijf jaar vooruit.
Waarom zou je niet eens proberen een tekst in het Engels te schrijven en uit te geven? Je kansen om als self-pubber succesvol te worden is groter als je dat doet.
Ja, het is lastig om opeens in het Engels te moeten denken. En ja, het typen gaat langzamer. Maar dat zijn tijdelijke problemen. Oefening baart kunst

Heb je een duwtje in de rug nodig, pak dan de volgende keer dat je een boek leest van je favoriete Engelse schrijver, niet de vertaling, maar het origineel in het Engels. Kijk eens een weekend lang alleen BBC, of plak een stuk papier over de ondertiteling op je TV. Hoe meer Engels je bewust leest en hoort, hoe sneller dat school Engels weer terugkomt en hoe meer zelfvertrouwen je krijgt om eens een tekst in het Engels te produceren.

Geloof me, het is niet zo ingewikkeld als het lijkt en het geeft je self-pub business een boost. Be brave, go English!

Aanverwante blogpost:

***

Illustratie via abonnement op iClipart